Herziening Gedragscode
Gezondheidsonderzoek

Noodzaak van een actuele Code Goed Gebruik

Miljoenen mensen helpen met hun gegevens het gezondheidsonderzoek vooruit. Daarbij moeten zij erop kunnen vertrouwen dat hun gegevens vertrouwelijk blijven en dat het gebruik ervan bijdraagt aan verbeteringen in de gezondheid en zorg. De Gedragscode Gezondheidsonderzoek geeft onderzoekers sinds 2004 regels waarmee ze verantwoord om kunnen gaan met persoonlijke gegevens. Die regels zijn echter dringend aan herziening toe. COREON, de Commissie Regelgeving in Onderzoek van de Federatie van medisch-wetenschappelijke verenigingen, heeft daarom het initiatief genomen om de Gedragscode Gezondheidsonderzoek te herzien. De actualisering is in november 2019 van start gegaan en wordt mede mogelijk gemaakt door ZonMw (projectnummer 34009101). 

 

Herziening dringend gewenst

Gedragscodes bieden een praktische vertaling van de wettelijke en ethische kaders voor verwerking van persoonsgegevens. De uitgangspunten van de Gedragscode gezondheidsonderzoek uit 2004 zijn nog steeds relevant, ook na de komst van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) in 2018. Toch is herziening van de gedragscode dringend gewenst. Niet alleen is er veel nieuwe wetgeving, jurisprudentie en officiële uitleg die daaraan gegeven wordt bijgekomen, ook het gezondheidsonderzoek is sterk in ontwikkeling. Gegevens kunnen bijvoorbeeld op diverse manieren beschikbaar komen, zoals via gezondheidsapps. Nog meer dan voorheen is hergebruik en bredere beschikbaarheid van onderzoeksgegevens gewenst. Verder zijn onderzoeksvormen als genetica en artificial intelligence sterk in opkomst. 

 

Betrokkenheid bij ontwikkeling nieuwe Code

De gedragscode geeft een praktische vertaling van de wettelijke en ethische kaders voor verwerking van persoonsgegevens in richtlijnen voor onderzoekers. Dat is niet alleen voor de onderzoekers van belang, maar ook voor betrokkenen, zoals patiënten en onderzoeksdeelnemers. Naast COREON zullen ook andere organisaties die betrokken zijn bij gezondheidsonderzoek betrokken worden bij de ontwikkeling van de code.  

 

Ontwikkelproces nieuwe Code

Voor het herzien van de gedragscode is door COREON een kerngroep gevormd van juristen, ethici, een functionaris gegevensbescherming en onderzoekers afkomstig uit diverse organisaties in het gezondheidsonderzoek. De MLC Foundation biedt daarbij inhoudelijke en organisatorische begeleiding.

Een klankbordgroep met brede vertegenwoordiging van betrokken organisaties en belanghebbenden zal op onderdelen commentaar leveren. Medio 2020 volgt een openbare consultatieronde over een concept van de Gedragscode. Tijdens het proces wordt regelmatig overlegd met de Autoriteit Persoonsgegevens.

De Gedragscode wordt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2021 afgerond en gepubliceerd. Daarna zijn de betrokken organisaties samen met COREON verantwoordelijk voor de invoering en naleving van de Gedragscode. De herziening wordt mede mogelijk gemaakt door ZonMw. 

 

Gedragscode 2004 – wat de inventarisatie in 2019 uitwees

Begin 2019 heeft Federa-COREON samen met NIVEL een inventarisatie uitgevoerd ter voorbereiding op een herziening van de Gedragscode gezondheidsonderzoek. Daaruit bleek dat alle bij dit onderzoek betrokken partijen deze herziening dringend gewenst achten.De inventarisatie leverde bovendien inzicht op in de visies en behoeften van het onderzoeksveld over de gedragscode.

 

Lees hier meer over de inventarisatie.

Download hier het Plan van Aanpak.

 

Update herziening Gedragscode – juli 2020

Zoals te verwachten was, blijkt de totstandkoming van de nieuwe Gedragscode een bijzonder intensief proces. Maar zonder wrijving ...
Lees meer